Miszna
Miszna

Halakhah do Bawa batra 8:5

הָאוֹמֵר אִישׁ פְּלוֹנִי בְנִי בְּכוֹר לֹא יִטֹּל פִּי שְׁנַיִם, אִישׁ פְּלוֹנִי בְנִי לֹא יִירַשׁ עִם אֶחָיו, לֹא אָמַר כְּלוּם, שֶׁהִתְנָה עַל מַה שֶּׁכָּתוּב בַּתּוֹרָה. הַמְחַלֵּק נְכָסָיו לְבָנָיו עַל פִּיו, רִבָּה לְאֶחָד וּמִעֵט לְאֶחָד וְהִשְׁוָה לָהֶן אֶת הַבְּכוֹר, דְּבָרָיו קַיָּמִין. וְאִם אָמַר מִשּׁוּם יְרֻשָּׁה, לֹא אָמַר כְּלוּם. כָּתַב בֵּין בַּתְּחִלָּה בֵּין בָּאֶמְצַע בֵּין בַּסּוֹף מִשּׁוּם מַתָּנָה, דְּבָרָיו קַיָּמִין. הָאוֹמֵר אִישׁ פְּלוֹנִי יִירָשֵׁנִי בִּמְקוֹם שֶׁיֵשׁ בַּת, בִּתִּי תִירָשֵׁנִי בִּמְקוֹם שֶׁיֶּשׁ בֵּן, לֹא אָמַר כְּלוּם, שֶׁהִתְנָה עַל מַה שֶּׁכָּתוּב בַּתּוֹרָה. רַבִּי יוֹחָנָן בֶּן בְּרוֹקָה אוֹמֵר, אִם אָמַר עַל מִי שֶׁהוּא רָאוּי לְיָרְשׁוֹ, דְּבָרָיו קַיָּמִין. וְעַל מִי שֶׁאֵין רָאוּי לְיָרְשׁוֹ, אֵין דְּבָרָיו קַיָּמִין. הַכּוֹתֵב אֶת נְכָסָיו לַאֲחֵרִים וְהִנִּיחַ אֶת בָּנָיו, מַה שֶּׁעָשָׂה עָשׂוּי, אֲבָל אֵין רוּחַ חֲכָמִים נוֹחָה הֵימֶנּוּ. רַבָּן שִׁמְעוֹן בֶּן גַּמְלִיאֵל אוֹמֵר, אִם לֹא הָיוּ בָנָיו נוֹהֲגִין כַּשּׁוּרָה, זָכוּר לְטוֹב:

Jeśli ktoś powie: „Ten człowiek, mój synu, bechor, nie weźmie podwójnej części” lub „ten człowiek, mój synu, nie odziedziczy po swoich braciach”, to nic nie powiedział, ponieważ zastrzega przeciw temu, co jest napisane w Torze. [I nie może pozbawić go spadku, chyba że przekaże swój majątek jako dar innym swoim synom.] Jeśli ktoś rozdzieli swój majątek między jego synów swoim słowem, [czyjś rozkaz w obliczu śmierci uważany jest za „spisany i przekazany w Torze, "i nie wymagając kinyan (czyn dokonujący nabycia) (to jest natchnienie" słowem jego ")] i przyznał więcej jednemu, a mniej drugiemu i uczynił bechor równym im [przez używając określenia „dar”], jego słowa są aktualne. [I nie jest to uważane za sprzeczne z tym, co jest napisane w Torze. Bo ktoś ma prawo dawać swoje pieniądze jako dar, komu chce.] A jeśli powiedział „jako dziedzictwo”, [to znaczy, jeśli dał więcej jednemu, a mniej drugiemu jako dziedzictwo, mówiąc: „Ten człowiek, mój syn, odziedziczy pole bet-kor, a ten człowiek, mój syn, odziedziczy pole bet-lethecha "lub jego syna, bechora, który ma odziedziczyć na równi z innymi, ma nic nie powiedział, zastrzegając to, co jest napisane w Torze]. Jeśli napisał „jako prezent” na początku, w środku lub na końcu, jego słowa pozostają aktualne. [na początku: „Niech ta dziedzina będzie dana temu i niech je odziedziczy”. na końcu: „Niech odziedziczy to i niech mu będzie dane”. pośrodku: „Niech odziedziczy to pole i niech mu będzie dane, i niech je odziedziczy.”] Jeśli ktoś mówi: „Niech ten człowiek odziedziczy mnie”, gdzie ma córkę, lub „Niech moja córka odziedzicz mnie, „gdzie ma syna, nic nie powiedział, zastrzegając to, co jest napisane w Torze. R. Yochanan ur. B'roka mówi: Jeśli mówi to o kimś, kto może go odziedziczyć, jego słowa są ważne. A jeśli chodzi o tego, kto nie nadaje się do odziedziczenia go, jego słowa nie są aktualne. [np. jeśli powiedział to o jednym synu pośród innych synów lub o jednej córce pośród innych córek, jego słowa pozostają aktualne, gdyż jest napisane (Księga Powtórzonego Prawa 21:16): „Wtedy stanie się w dniu, w którym on spowoduje jego synowie mają odziedziczyć—Tora przyznała ojcu władzę sprawiania, by dziedziczył go, którego z synów zechce. A R. Yochanan przyznaje, że z bratem, jeśli ma córkę, albo z córką, gdy ma syna, nic nie powiedział. Córka nie nadaje się do dziedziczenia tam, gdzie jest syn; lub brata, gdzie jest córka. Podobnie R. Yochanan przyznaje, że jeśli zrównał bechor z pozostałymi braćmi, nic nie powiedział, a jest napisane (tamże): „Nie będzie mógł przyznać primogenitury itd.” Halacha jest zgodna z R. Yochanan b. B'roka.] Jeśli ktoś wypisze swoją własność innym, pomijając swoje dzieci, to, co zrobił, jest zrobione, ale mędrcy nie patrzą na to przychylnie, [nawet jeśli jego dzieci nie deportują się właściwie, bo dobre dzieci mogą pochodzi z nich.] R. Shimon ur. Gamliel mówi: Jeśli jego dzieci nie deportowały się prawidłowo (a on je w ten sposób wydziedziczył), jest „wspominany dla dobra”. [Halacha nie jest zgodna z R. Szymonem b. Gamliel.]

Gray Matter III

Although Torah law dictates that wives do not inherit their husbands’ estates and that daughters inherit nothing from a testator who has sons, the most commonly desired distribution today is for sons and daughters to share equally in the estate and for one’s wife (if she is the mother of his children) to inherit the entire estate if he predeceases her. How can one achieve this personal objective without violating the halachic requirements of yerushah? One cannot simply stipulate that he wants his wife1Rav Mordechai Willig notes (in an essay entitled “Inheritance Without a Fight,” available at www.torahweb.org) that in the common case of joint ownership of a home or other assets, the surviving spouse probably is the owner according to the Halachah as well (as we discussed in an earlier chapter). and/or daughters to inherit, as Halachah regards this as an invalid stipulation (Bava Batra 8:5). Even though we accept the opinion of Rabi Yehudah that “B’davar sheb’mamon tena’o kayam” (monetary stipulations are valid even if they contradict Torah law; Bava Metzia 94a and Shulchan Aruch E.H. 38:5), stipulations made in contradiction to the Torah rules of yerushah are invalid. The Rambam (Hilchot Nachalot 6:1) explains that the Torah (Bemidbar 27:11) describes the rules of inheritance as “chukat mishpat” (a decree of judgment), meaning that it applies in all circumstances and cannot be overridden by stipulations.
Ask RabbiBookmarkShareCopy

Gray Matter III

A similar conclusion emerges from the Mishnah’s statement (Bava Batra 8:5) that if one gives his assets to others and leaves nothing for his sons to inherit, what he has done is halachically valid, but “Ein ruach chachamim nochah heimenu” (the sages are not pleased with him). In other words, his actions violate the spirit of Halachah.1It should be noted that the term “Ein ruach chachamim nochah heimenu” is not a mild rebuke. The Rashbam (commenting to Bava Batra 133b s.v. Ein) explains this phrase to mean that Chazal are deeply disturbed by someone disinheriting his halachic heirs. The Rashbam’s comments are cited by the Sema (C.M. 282:2) in a halachic context. Although Rabban Shimon ben Gamliel asserts that one who transfers his assets away from misbehaving children should be “remembered for good,” the Gemara (Bava Batra 133b) sides with the authoritative words of Shmuel that one should not engage in “avurei achsanta” (shifting inheritance) even from a bad son to a good son. The Gemara (Ketubot 53a) explains that one cannot know what will become of the “bad” son’s descendants – perhaps they will be righteous and will deserve the financial support of their ancestor. Shmuel’s opinion is codified by the Rambam (Hilchot Nachalot 6:11) and the Shulchan Aruch (C.M. 282). The Sema (282:1) adds that the “bad” son should not be disinherited even if he did not demonstrate proper respect for his father during his lifetime.
Ask RabbiBookmarkShareCopy
Poprzedni wersetCały rozdziałNastępny werset